PKQ8JF3CK3De meeste winkels en eenmanszaakjes in onze wijk hebben hun deuren inmiddels gesloten. Ze hebben het vaak afgelegd tegen de supermarkt, de concurrentie vanuit het nabijgelegen stadscentrum en het online shoppen.

Aan de frequentie waarmee de bestelauto’s van TNT en FedEx verschijnen, lijkt het langzaam maar zeker of de hele straat is overgestapt naar het kopen via Internet.
Zelf ben ik beter bevriend met mijn pakjesbezorger dan dat ik ooit met de lokale middenstander ben geweest.

Waarom zou je nog lukraak met de fiets op zoek gaan naar een batterij voor de telefoon of dat ene flesje saus, als je het juiste product op de laptop binnen enkele seconden hebt gevonden en het de dag erop thuisbezorgd krijgt? Vaak ook nog goedkoper en zonder meerkosten.
Zo verschuift de boekenomzet van de Slegte naar Bol.com en hebben we al afscheid genomen van de fotozaak, de videotheek, de warme bakker en de keurslager. Voor de ZZP’er in de bouw is dat niet veel anders. Het uurtarief van de man uit Polen of Roemenie is nou eenmaal stukken lager.

In de industrie of het grootbedrijf gaat dat ook al niet veel anders. Ik kreeg onlangs van hen het verzoek om als ervaringsdeskundige iets te vertellen over het failliet gaan en over het failliet zijn. Dat dit niet gemakkelijk is, dat verzeker ik u. En al helemaal niet door iemand als ik met een gefailleerde onderneming. Want wie praat er nu graag over het overlijden van zijn onderneming?
Op het moment dat ik dit verzoek kreeg, zat ik met een vakantiefolder in mijn hand waarop stond: “Een plek onder de zon”. Bij deze tekst en het verzoek om iets te vertellen over failliet zijn, dacht ik onmiddellijk aan de vele mensen die ik dagelijks tegen kwam onder bruggen, op ventilatieroosters of op de bankjes in het park.

Gezien de omvang van de faillissementsproblematiek beperk ik mij tot de grote groep van natuurlijke rechtspersonen: ‘de familie bedrijven’. Daar waar privé en zaak met elkaar verweven zijn, al dan niet in een VOF (vennootschap onder firma) of een Besloten Vennootschap.

Maar nog even terug naar mijn aarzeling: Ik had ja gezegd en wilde het dit keer anders aanpakken. Al googelend in de Nederlandse geschiedenis realiseerde ik mij dat het nog maar zo’n anderhalve eeuw geleden is dat in het Koninkrijk der Nederlanden de slavernij werd afgeschaft in 1863.

Een stukje terug in de tijd:
Om één en ander straks goed te begrijpen gaan we nog verder terug in de tijd. De tijd van onze grondrechten wel te verstaan. Zij werden zo’n halve eeuw voor de afschaffing van de slavernij in 1815 een feit. Willem van Oranje stelde onder druk van het Congres van Wenen een nieuwe Grondwetscommissie in.
Veel animo voor hem en zijn Grondwet was er niet. De mopperende meerderheid van de notabelen bleven net als heden ten dage uit protest thuis. Willem, met zijn “Hollandse rekenkunde”, telde daarom maar de stemmen van de 126 wegblijvers en de onthoudingen op bij het ontoereikende aantal ja-stemmers en drukte zo de nu nog steeds werkende Grondwet er door. Is het met de Europese Grondwet anders gegaan ?

En dan kom ik bij de huidige Faillissementswet.
Een faillissementswet die dateert uit 1893, toen ons land een kleine 100.000 kiesgerechtigden kenden. Het waren de grotere belastingbetalers, veelal ondernemers. En die bepaalden vanuit hun cultuur van ‘Ik heb geleverd en ik wil betaald krijgen’ de toon van de faillissementswet.
Een faillissementswet welke nu ruim 115 jaar oud is en waarvan we inmiddels weten dat hij enerzijds veel leed en bloed op zijn geweten heeft, anderzijds een sloot geld in de belastingpot brengt en niet bij de leveranciers waarvoor de wet bedoeld was. Heel bizar dus. Intimi noemen de Faillissementswet dan ook niet voor niets de krankzinnigenwet. Ik kom hier later in mijn verhaal nog op terug.

Ontslagen
We vinden het haast vanzelfsprekend om in de krant te lezen dat in de eerste helft van dit jaar ruim 100.000 banen verloren zijn gegaan.
Bij Organon zijn het er 4300, bij DSB 3000, bij ABN/Amro 6500, bij KPN 5000, bij Tata 1000 en bij Defensie 10.000 arbeidsplaatsen.
De HEMA zit met meer dan een miljard schuld in haar maag. V&D en TNT doen met de “opruimgekte” mee. En terwijl medewerkers worden ontslagen, kregen de bestuurders van Numico met z’n vijven 68 miljoen, die van ABN/AMRO 127 miljoen en van ING 262 miljoen aan bonussen mee.

Je hoort ook niemand klagen, want het was geregeld met toestemming van de politiek en een injectie van 10 miljard aan belastinggeld. Zo werden gemaakte fouten voor het publiek afgedekt. 10 miljard van u en mij en niet van Jan Kees de Jager.
Het is niet mijn bedoeling om mensen te beschadigen of hier een stemming te kweken, maar ik wil u die vreemde samenhang laten zien en andersdenkenden uit te nodigen om met mij in gesprek te gaan.

Het is al erg genoeg voor de ontslagen mensen. Maar voor menig kleine ondernemer is het een regelrechte nachtmerrie, omdat zijn betalende klanten opeens werkloze klanten zijn geworden. Klanten die geen gouden handdrukken kennen en geen vette bonussen krijgen die een ander mag betalen. Hier begint een nachtmerrie zonder weerga.

Terugkomend bij die ondernemer!
U kent ze wel: de ondernemer die bruisend van energie met een mooie onderneming of de werknemer met een uitstekende baan en goede vooruitzichten.
De financiële instellingen die in hen en hun plannen geloofden en vertrouwden, hypotheken verstrekten en passende auto’s financierden. Niks bijzonders, alles gewoon netjes binnen het budget. Ze nemen geen rare beslissingen, ze hebben gespaard, ze zijn voorzichtig en ze betalen keurig en op tijd al hun rekeningen.

Tot het doek valt. Ineens is die mooie omzet of die interessante baan weg. Ineens is die mooie klant er niet meer. De verbouwingsplannen worden in de ijskast gezet en er wordt gewacht met het aanschaffen van de nieuwe televisie, auto of computer.

Tot hun grote verdriet sleept de klant die wegblijft de ondernemer mee in zijn ongeluk. Hij kan zijn eigen rekeningen niet meer betalen en dus gaat het mis, goed mis. Hij probeert de eindjes aan elkaar te knopen en te redden wat er te redden valt.
De auto wordt al snel, doch ver onder de prijs verkocht en ook de caravan moet er aan geloven, maar de schulden blijken te groot. Men gaat zijn schulden saneren, men gaat hem failliet verklaren en dat kost dan uiteindelijk na al zijn jaren van zorgzaam handelen en sparen zijn laatste geloof in een rechtvaardige maatschappij.
Het maakt daarbij niet uit of je particulier bent of ondernemer. Je bent failliet en de curator gaat je zaken beheren. Niet in jouw belang, maar in het belang van de crediteuren. Zo wordt het uitgelegd. En die curator kost nog eens heel veel geld. Geld dat er niet meer is.

Je nachtmerrie wordt heviger en pijnlijker. Al je inkomsten, dus ook de uitkeringen en pensioenvoorzieningen, worden geconfisqueerd en de curator gaat dat evenredig verdelen, maar niet nadat eerst zijn eigen rekening is betaald. Hij treft afkoop- en opkoopregelingen zonder je daarbij te betrekken.

Je moet je huis verlaten en zo zak je langzaam weg in een put van beknellende ellende. “Een plek onder de zon” wordt slapen onder de blote hemel. Tenzij familie of vrienden zich over je ontfermen is dat erg dichtbij gekomen en is alles wat je rest.

Schijnheilig land.
Iedereen in Nederland kan en mag terugvallen op bijstand en rechtsbijstand, dat word ons voorgehouden. Dit geldt niet voor de zakelijk gefailleerde, die wordt juridisch buiten gesloten als gevolg van onze Faillissementswet uit 1893. Als je dat overkomt -zoals bij velen – dan kun je beter door het leven gaan als moordenaar of dief.

Wil je procederen om aan te kunnen tonen dat je slachtoffer bent van het handelen van anderen? Ga je gang! Maar betaal dan wel eerst je eigen advocaat, terwijl je geen cent meer hebt. Vervolgens wordt je uitgelachen en haal je de krant. Je wordt vals beschuldigd en tot op het bot uitgekleed. Alle overheidsinstanties en regelingen die voor normale Nederlanders gelden, blijken voor jou afgesneden te zijn.

Geen woning, geen rechtshulp en geen toegang tot de rechtspraak (art. 12 lid 2 WRb). Een illegaal hier verblijvende gelukszoeker heeft aldus vele kansen meer op ondersteuning dan de zakelijk gefailleerde.

En dat is wat mij met de huidige golf aan faillissementen en ontslagen zorgen baart. Want hoeveel mensen zitten hier die inmiddels ook bekneld zijn geraakt? Eigen schuld dikke bult, hoor ik sommigen onder u denken. Jazeker! Voor degenen die op een te royale voet leefden en maar kochten en schulden maakten alsof de bomen tot in de hemel groeiden.
Ja, zij zijn schuldig aan hun eigen lot voor wat mij betreft. Maar dat geldt niet voor die goed betaalde werknemer, die door de eerder genoemde bedrijven met duur betaalde commissarissen aan de kant is gezet.

Zeker ook niet voor de ondernemer die door de gevolgen van domme bankiers, fraudeurs, concurrentie of de terugval in de economie zijn bedrijf moet staken. De ondernemer die door de overheid wordt benadeeld omdat zijn winkel niet bereikbaar is geworden door riool- en wegwerkzaamheden. Of de ondernemer die door de politiek buitenspel wordt gezet met een parkeer- terras- of staverbod, de wet Bibob of oneigenlijke subsidies. Om maar enkele voorbeelden te noemen.

Het Openbaar Ministerie
Dan wil ik ook even stil staan bij het hardnekkige gerucht dat er veel gefraudeerd zou worden rond faillissementen. Het Openbaar Ministerie verklaarde in 2000 al met stelligheid dat in 50% van de faillissementszaken sprake zou zijn van frauduleus handelen. De media heeft daar destijds breed aandacht aan besteed. Maar die cijfers zijn -net als veel ander onderzoek- nooit onderbouwd. Net als in juli 2010 toen soortgelijke berichtgeving opnieuw een storm in een glas water bleek te zijn.

In ieder geval was het voor de overheid in 2002 reden om een landelijk fraudeparket op te richten onder leiding van de heer Fred Speijer. Een fraudeteam welke vijf jaar later in mei 2007 rapporteerde dat er in al die tijd slechts 82 aangiften waren gedaan door curatoren. Hiervan waren slechts 20 gevallen voor de rechter gebracht. In al deze gevallen kwam het tot een veroordeling voor zaken die, naar later onderzoek bleek, in het geheel niet onrechtmatig waren. Aldus Tineke Hilverda, wetenschapper, docent fraudebestrijding bij Fiod-ECD en raadsheer aan het Gerechtshof te Arnhem.

Heel treurig vind ik ook dat volgens de Raad voor de Rechtsbijstand jaarlijks 310.000 ondernemers (mensen met een zakelijk belang dus) er uiteindelijk geen gat meer in zien om hun recht te halen. Geen gat omdat zij een in deze problematiek gespecialiseerde advocaat niet kunnen betalen. Om nog maar niet te spreken over de 160.000 mensen per jaar met een zakelijk belang die het hebben opgegeven hun recht te halen, omdat hen bewust en stelselmatig de toegang tot de rechtspraak geweigerd wordt.

We spreken over kwesties waarin ambtenaren, hypotheek en verzekeringsadviseurs, taxateurs, burgemeesters, deurwaarders, advocaten, notarissen. Kortom mensen van wie we mogen verwachten dat ze in het belang van burgers en cliënten werken, doch beschermd worden door regels zoals de zogenoemde Pikmeer arresten. Zij gaan vrijuit voor de fouten die ze al of niet bewust maken tijdens de uitoefening van hun functie.
Om nog maar niet te spreken over de rechter als fraudeur, die vanuit zijn positie als God opererend beslissingen afdwingt of recht spreekt, maar niet had mogen oordelen vanwege een conflicterend belang. Bijvoorbeeld omdat dezelfde rechter ook commissaris is van de bank die u het krediet opgezegd heeft of belang had bij de verkoop van uw pand.

Kansloos is deze ondernemer, die buiten zijn schuld om failliet gaat, zijn hypotheek en normale vaste lasten niet meer kan betalen en daardoor zonder rechten en zonder steun met zijn gehele gezin buiten de wet staat. Maar waaraan is hij eigenlijk schuldig?

Wie van u heeft zijn huis contant en zijn auto geheel afbetaald? Wie van u heeft geen hoge kosten voor eventueel studerende kinderen? Dan bent u waarschijnlijk één van de twee echte rijke Nederlanders. Het kan iedere ondernemer overkomen dat hij failliet gaat en dat er geen uitkering mag worden verstrekt.

Er bestaat geen enkele compassie bij de overheid voor zakelijk gefailleerden. Ook anno 2011 niet. Ze krijgen geen compensatie voor wat hen overkomen is. Ze zullen tot op het bot en verder worden uitgekleed. Ze zullen moeten boeten en betalen – zo bizar is de werkelijkheid – voor de toegekende miljoenen aan falende managers.

Stidag kent de nodige voorbeelden van mensen die uit het leven stapten. Zij namen de dramatische beslissing om voor de trein te springen, tegen een boom op te rijden, een overdoses medicijnen te slikken enzovoorts.

Het recht van verdediging
Het recht van verdediging is nationaal en internationaal een mensenrecht.
Artikel 1 van onze Grondwet uit 1815 beloofde dat door te stellen dat allen die zich in Nederland bevinden, in gelijke gevallen gelijk behandeld worden. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Maar dat blijkt in de praktijk een loze belofte, want onze Grondwet geldt in de praktijk niet voor de ondernemende mens, omdat andere wetten of wetsartikelen hen uitsluiten van enig recht.

Uitsluiten zoals dat gedaan wordt door de reglementen van de rechtbank die een verweer zonder advocaat niet mogelijk maakt. Burgers uitsluiten die de griffiekosten niet kunnen betalen. Dubbel uitsluiten middels artikel 12 lid 2 van de Wet op de Rechtsbijstand, maar ook de onderhandse, zeg maar ordebesluiten, zoals die in het ReCoFa overleg (Rechters-commissarissen in faillissementen) of Insolad de Insolventie Advocaten, die dat confirmeren. En last but not least: artikel 120 van dezelfde Grondwet welke toetsing van de grondwet niet toestaat.

Ongelooflijk dat systematisch niet kunnen verkrijgen, ja zelfs uitgesloten worden van toegang tot de rechtspraak zo gauw er sprake is van een bedrijfsmatige achtergrond of een bedrijfsmatig belang. Dat brengt me weer bij het tot stand komen van de Grondwet in 1815. De Grondwet in Nederland blijkt een luchtkasteel te zijn. De Nederlandse Grondwet is één van de weinige in de wereld die niet getoetst kan of mag worden.

Het braafste jongetje van de klas
Als men fraude- en corruptieonderzoek doet, daar waar zaken door wetten en subsidies worden gelegaliseerd, komt men er al gauw achter dat Nederland verreweg het braafste jongetje van de klas blijkt te zijn en het mooiste rapport heeft volgens Transparency International – zeg maar de internationale fraude- en corruptiespeurhond – van wie de heer Balkenende de gegevens gebruikte in zijn normen en waarden debat.

Als we de eerder besproken problematiek langs dezelfde meetlat plaatsen waar we de omringende landen als België en Duitsland mee beoordelen,dan zakt Nederland plots van de 9de naar de 46ste plaats. Een plaats na Nigeria of Mozambique. Ook hier komt onze VOC mentaliteit weer boven drijven. Voorwaar niets om trots op te zijn.

Jaarlijks stappen dan ook in Nederland -zoals eerder gezegd- vele honderden ondernemers uit het leven, strandt volgens het CBS 82% van hun huwelijken. Volgens het RIVM is de levensverwachting voor gefailleerde mensen in Nederland 15 jaar korter dan het landelijk gemiddelde.

Hun kinderen -meer dan 20.000- lopen als gevolg van dit alles een groot risico getraumatiseerd te raken. En dat alleen omdat hun ouders geen of onvoldoende gehoor weten te vinden bij de Nederlandse overheid over datgene wat hen overkomt, aldus GGZ Nederland. Daarom pak ik elke mogelijkheid aan om mijn verhaal te vertellen in de hoop bij u wel gehoor te vinden voor deze dramatische situatie, want voor de overheid ben ik geen klikker, geen klokkenluider maar een lastig persoon, een terrorist.

Men vergeet dan gemakshalve de honderden voorbeelden van hoe corrupt Nederland is. Zo kreeg Prins Bernhard 30 miljoen aan smeergeld mee en Philips had voor zijn smeergeld een speciale afdeling in Hamburg net als Shell en de Nederlandse Bank.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een hot issue in deze tijd. In het kader daarvan dient men zich mijns inziens eens af te vragen of het nog langer kan, dat banken enerzijds tot 40% boven de risicogrens financieren -ook nu nog- en anderzijds een streng debiteurenbeleid voeren.

Het is te idioot voor woorden dat onlangs een Ondernemer en een Onderneemster van het Jaar, een jaar later al failliet werden verklaard. Geen wonder dat veel jonge mensen in Nederland niet staan te springen om ondernemer te worden. Dat ze liever kiezen voor de zekere zak met geld gevuld door UWV en CWI. Een ontwikkeling die overigens wordt herbevestigd door recent onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Mijns inziens is ondernemersbekwaamheid, deskundig advies, een jaarlijkse bijscholing en registratie, zeg maar rapportcijfer en een sociaal vangnet, wenselijk om 70% reductie van het zakelijke leed en faillissementen te realiseren.

Registratie, toezicht en dat vangnet zouden niet alleen veel leed weg kunnen nemen, het zou ook beloond kunnen worden. Beloond met een kwaliteitsstempel. Een kwaliteitsstempel waarmee leveranciers, bank en klanten weten, dat ze te maken hebben met een gezonde en levensvatbare onderneming. Een systeem gelijk ISO 9000-normen.

Deurwaarders en incassodiensten dienen volgens mij een overheidstaak en zorg te zijn, waarbij als voorwaarde moet gelden, dat er geen beslag meer op inkomen of vermogen gelegd wordt, wanneer er aantoonbaar (nieuwe) schade wordt veroorzaakt.

Incassokosten moeten volgens mij bovendien in relatie staan tot het te incasseren bedrag. Want in de huidige praktijk zijn incassokosten vaak niets anders dan een moderne vorm van afpersing, een vorm van afpersing die de problemen van of voor de meest kwetsbaren alleen maar groter maakt.

Executie (gedwongen verkoop) van huisraad in het bijzonder is net als huisuitzetting vrijwel altijd een schending van vertrouwen en van het recht op een humane behandeling. Het wordt de hoogste tijd dat de wetgever hier beschaving als leidraad gaat nemen.

Veel rechters hanteren de wet, maar hebben werkelijk geen idee wat armoede is en beseffen niet wat ze iemand aandoen met hun besluit of beslissing. Dat is de mening in september 2010 van 94% van de Telegraaf lezers.

Geachte ondernemers onder ons:

Tip 1

durf eens onder ogen te zien wie uw afnemers zijn en hoe uw debiteurenbeheer werkt. Kijk eens achterom, blijf praten en leer van het verleden. Geef deze mensen en uzelf “op tijd” de reddingsboei die nodig is. Dit brengt u beslist meer bij een goed incassobeleid dan die kaal gegeten boterham van de curator.

Tip 2

Verwar het ondernemerschap niet met ondernemend zijn. In het bijzonder daar waar het de opvolgende generatie ondernemers betreft. Controleer of ze het inzicht, het inlevingsvermogen, de betrokkenheid en veerkracht bezitten welke nodig zijn de onderneming door woelige tijden te kunnen loodsen.

Wilt u meer weten over het verdriet van de failliet?
Lees op zijn minst mijn laatste en herschreven boek “Rechtspraak in opspraak”. Dat beschrijft de ellendige werkelijkheid van het failliet gaan of het failliet zijn op een begrijpelijke manier. Bedenk ook dat u – net als de meeste andere mensen – het faillissement vaak niet zien aankomen. Daardoor komt menig onschuldig mens in het drijfzand van zo’n faillissement terecht.

Als u leest wat er dan kan gebeuren, dan zult u net als ik, beslist huiveriger naar onze rechtstaat gaan kijken. Ook zal het u leren, dat een faillissement niet alleen charlatans en domme mensen treft. Want vergis u niet. Elke golf van ontslagen mensen zorgt weer voor een aantal, niet alleen financieel failliete medeburgers, maar vaak ook geestelijke wrakken.

Wie weet de politiek of de media te bewegen met deze feiten? Bent u dat ? Wie roept de witte boorden tot de orde? Wie roept nu eindelijk deze doorgeslagen en niet meer van deze tijd wetgeving een halt toe? Wat me bitter stemt is dat Kamerleden en politieke partijen dit probleem allen erkennen en mij schrijven, maar dat niemand zijn of haar nek daarvoor uitsteekt om er een einde aan te maken. Zij drinken een glas en roepen allen in koor: “Het staat in ons partijprogramma”, doen een plas en laten alles voor wat het was.

Kom bij mij niet aan met “dat er geen geld voor zou zijn”. Politici werken er aan mee dat miljarden over de balk worden gesmeten in prestigeprojecten als de Betuwe- HSL- of de Amsterdamse Noord-Zuidlijn.
Politici leveren wanprestaties en morrelen ook aan uw VUT- en pensioenaanspraken. Kortom: politici rommelen keer op keer met uw en mijn geld. En wat doet u als ondernemer? Staat u het nog steeds toe, dat u als melkkoe behandeld wordt? Staat u nog steeds toe, dat als u niet meer voldoet, als slachtvee van de maatschappij wordt afgevoerd?

De feiten en bron nog een keer op een rijtje.
100.000 startende – 100.000 stakende ondernemingen per jaar (KvK)
10.000 zakelijke faillissementen en 23.000 schuldsaneringen (Rechtspraak.nl)
80% van de relaties die stuk lopen (CBS)
15 jaar kortere levens verwachting (RIVM)
20.000 kinderen, die te maken krijgen met de gevolgen (Kinderbescherming)
400 suïcides (Trimbosch instituut)
1 miljard verloren uren (Stidag)
15 miljard euro financiële schade(Stidag)
370.000 werkende gezinnen die onder de armoede grens leven (voedselbank)

Voorbeelden:

Ons postbedrijf
Honderden mensen werden in 2009 voor de keus geplaatst: ontslag als bezorger of het verder gaan als een exclusief en zelfstandige pakjesbezorger bij ons landelijk postbedrijf.

Door tussenkomst van het UWV werd een Franchise- en kredietarrangement opgetuigd om een passende auto, opslag en een barcodeapparaat te kunnen financieren. De samenwerking is voor alle partijen twee jaar lang tot volle tevredenheid geweest. Voor sommige ondernemers was dat zelfs redenen om te denken aan uitbreiden.

Ons postbedrijf doet echter geheel onverwachts in 2010 een voorstel om de bezorgvergoeding welhaast te halveren of de overeenkomst op te zeggen.
Een 70 uren werkweek van sommigen ten spijt.
Zij luidde in 2011 het einde in van negenhonderd zelfstandig gemaakte mensen met tientallen faillissementen.
Ze zijn nu niet alleen hun baan, maar ook hun huis, auto en partner kwijt.

Een Duitse bank
Een bekende Duitse bank met kantoren in Amsterdam, Londen en Parijs, staat in 2007 op het punt om failliet te gaan. Ze verkrijgt tientallen miljarden van de Duitse overheid en besluit haar kantoor in Nederland op te heffen.

De uitstaande leningen worden zonder bekwame redenen opgezegd en er wordt beslag gelegd op inkomen en vermogen van de ondernemers. Rechters en advocaten als belanghebbende moeten hier oordelen.
Niemand van de betrokkenen in zwaar weer heeft dit kunnen overleven. Hun bedrijven en hun relaties zijn naar de knoppen. Ze gaan failliet. Schade meer dan 3 miljard euro.

Stidag
Stidag kreeg in 2010 meer dan 10.000 hulpvragen. Ze werden door ondernemende mensen met een luisterend oor en een schat aan ervaring belangeloos geholpen. Dat doet Stidag al meer dan 50 jaar, zonder enige vorm van overheidssubsidie of reclame. Eechter ook voor Stidag heeft de laatste klok geslagen. Moet het hier ophouden?

Helpt u Stidag?
Stidag zoekt belangeloze hulp: van administratieve en financiële ondersteuners met sterke schouders, van bedrijfsjuristen en advocaten met ballen. Ook maatschappelijke betrokken ondernemers en public relations mensen met journalistiek gevoel zijn welkom.