chinese draak

Chinese draak

De zwakke economische cijfers uit China vormen een steeds groter contrast met de aantrekkende groei in de Verenigde Staten. Het gevaar neemt toe dat die tegenstelling ertoe leidt dat de glijvlucht van de renminbi omslaat in een vrije val.

door Laurens Maartens (De Financiële Telegraaf, 10 augustus)

Een jaar geleden liet China plotseling de koppeling van de renminbi met de dollar behoorlijk vieren. In een week viel de munt met 3% terug. Financiële markten zagen dit als een signaal dat de Chinese economie er nog slechter voorstond dan al werd gevreesd. Hierdoor leek een wereldwijde recessie een stap dichterbij te komen. Het herstel in de Verenigde Staten was erg broos en de economische motor in Europa was op dat moment zo goed als stil gevallen. De S&P 500 Index ging binnen twee weken met ruim 10% onderuit.

Sindsdien is de financiële wereld gewend geraakt aan slecht nieuws over de Chinese economie. Maandag werd bekend dat de export in juli 4,8% onder het niveau van een jaar eerder lag. Het was de twaalfde keer in dertien maanden tijd dat de export daalde. De import nam met maar liefst 12,5% af. Beide cijfers lagen wat lager dan waar economen op hadden gerekend. Bovendien kwam de inkoopmanagers-index voor het eerst in een half jaar in negatief terrein terecht. Die indicator is een goede voorspeller voor de richting van de economie.

Bredere bandbreedte voor renminbi

De onverwachte val die de Chinese munt een jaar geleden maakte, vormde het begin van een grotere glijvlucht. Sinds de eerste klap van een jaar geleden is de renminbi 4% verder gedaald. Het prijsverloop is bovendien een stuk schokkeriger dan in de afgelopen jaren. Toen zorgde de overheid ervoor dat de wisselkoersverhouding tussen renminbi en de dollar in een smalle bandbreedte bewoog.

Aan die volatiliteit moeten handelaren gewend raken. Net als aan de negatieve signalen over de Chinese economie. De afgelopen maanden kijken financiële markten nauwelijks om naar de schokkerige terugval van de renminbi. De aandacht gaat voornamelijk uit naar de nieuwsstroom rondom de Brexit, de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de volgende zet van de Federal Reserve. Het is echter een kwestie van tijd voordat er meer duidelijkheid komt over deze onderwerpen. Dan verschuift de aandacht weer naar de economische uitdagingen waar China mee kampt.

Magische groeiformule is uitgewerkt

Het land stevent dit jaar af op een economische groei van 6,3% in het lopende jaar volgens het IMF. In 2017 is dat naar schatting 6,0%. Dit is het traagste tempo in meer dan 25 jaar. Bovendien is het beduidend minder dan de officiële doelstelling van ten minste 6,5%. De omschakeling van een exporteconomie naar een economie die drijft op de consumptie van de binnenlandse bevolking loopt minder soepel dan de overheid graag zou zien.

In het verleden kon het groeitempo eenvoudig worden opgeschroefd via een verhoging van de overheidsuitgaven. Die formule raakt nu uitgewerkt. Alle belangrijke weg-, spoor- en industrieprojecten zijn inmiddels afgerond. Nieuwe investeringen hebben dus veel minder effect dan die uit het verleden. Bovendien dreigt de Chinese schuldenlast langzaam maar zeker een probleem te worden. De staatsschuld bedraagt iets meer dan 40% van het bbp. Dat is veel lager dan in Europa of de Verenigde Staten. Maar de totale waarde van schulden van het bedrijfsleven is vorig jaar opgelopen tot 164% van het bbp. Met name staatsbedrijven kampen met een hoge schuldenlast.

Glijvlucht dreigt om te slaan in vrije val

De afzwakkende economische groei maakt het voor buitenlandse partijen minder interessant om in China te investeren. De vraag naar renminbi neemt hierdoor af. De Chinese munt verliest extra snel terrein ten opzichte van de dollar omdat de signalen over de economie in de Verenigde Staten juist steeds gunstiger worden. In het tweede kwartaal stegen de consumentenuitgaven met 4,2%. De voorraden namen af en de Federal Reserve merkte al op dat de risico’s voor de Amerikaanse economie op korte termijn zijn afgenomen.

De goed draaiende economie vergroot de kans dat de rente in de Verenigde Staten binnenkort wordt verhoogd. Dat maakt de dollar tot een nog aantrekkelijkere bestemming voor vermogende Chinezen, die er met het oog op de afzwakkende groei in eigen land steeds meer de voorkeur aan geven om hun geld in het buitenland aan te houden. Er komt voorlopig dan ook geen einde aan de glijvlucht van de Chinese munt en aan het grillige prijsverloop. Voor de rust op de financiële markten is het te hopen dat die glijvlucht niet verandert in een vrije val.

Laurens Maartens is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij. Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Hij drukt daarbij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten. Deze column geeft zijn persoonlijke mening weer. Deze informatie is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen via de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij NV.